İlker Ömer Sait BULAT
         

MBA Abstract
MBA Özet
MBA Index
MBA Kaynakça

STUDYING ON BUSINESS BUDGET SYSTEMS AND
AN APLICATION RESEARCH FOR OBTAINING MECHANIC REQUIREMENTS OF BUSINESS BUDGET SYSTEMS

İlker Ömer Sait BULAT (Master Thesis, Business Department)
Supervisor: Doç. Dr. Yıldırım Beyazıt ÖNAL September 2002, 340 pages

 

Budgets have exceeded the frame of the basic financial report, and they go on to be like a general activity including whole business process. Environmental factors are pushing the businesses to design continuous and multi-dimensional budgets which are parallel to strategic tasks. Past budgeting approaches are focused on activities to reach the agreed numbers. This static budgeting process could not resolve the problems caused by the competitive environment which business is in. Business budgets are more than pure financial documents. Budgets are the tools which intelligently formulate management decisions and environmental threats, determinate priorities and control the processes as to how closer they are to financial and non financial tasks.
New trends on budgeting, planning and forecasting process are sufficiently clear. These are short and fast forecasting processes, making budgets up to date more frequently to reflect dynamic and changeable conditions which businesses are in, instead of traditional bottoms-up approach, combining it with top-down strategic planning and improving participation rate.
The most important decision on the way of resolving budgeting problems, continuing during the year, is to select the appropriate budgeting software. For selecting appropriate budgeting software, businesses should invest tools like those integrated to business processes, having user friendly interfaces, flexible on data entry, analysis, reporting and applying necessary design changes.
Businesses, although if they are at same sectors, have different processes caused by closed circuit structures of doing their own jobs. In reality, accounting programs are designed for satisfying government control needs, and ERP (Enterprise Resource Planning) programs are focused on production processes. Patched modules of accounting and ERP programs could not integrate to whole processes and also could not be appropriate to the budgeting activities which are needed to forecast all future factors and their probability of probable values. Sole budgeting reporting programs like importing data’s from internal systems could also not be fully integrated to the business systems. Budgeting activities which are done by using MS Excel, have the same integration problems. Excel is also time consuming and needed to be carried out by a budgeting team. For eliminating those type of budgeting complaints, using stand alone autonomous budgeting software’s are another approved way. Stand alone budgeting software’s, although they have their own closed circuit systems, easily integrate to the other external business systems. That is why they can establish continuous data flow bridges.
Database management approach becomes a useful tool by improvement of visual programming languages and internet communication. Businesses can easily design this type of software by itself by investing in the needed human resource.
Just ten years ago, to find out workers which are able to use basic programs like Word were very hard. Bu now, Excel, Word and even PowerPoint become the necessary tools which almost every employee should use. Now, database management tools are easy to use, learn and improvable as much as the other office programs. Microsoft Access is approved by database management tools for its cost advantage caused by being a part of office suit. Easy design capability is one of the main reasons of world wide popularity of Access.
Access looks like to be future finance managers’ database design and control tool. In future, if different tools appear than Access, they would have same structure like Oracle, Lotus, Dbase or Paradox has.
In this study, on the chapter of application, three budgeting related Access application projects are placed. In these applications, examples designed for different budgeting needs including different task related database table designs, user friendly data entry, control forms, analysis and reporting. Also, Excel integration and ODBC properties are exampled. 
Budget tables’ design, relations between each other and necessary software, which are forming mechanic structure of budgets, are exampled on the application chapter. Each of the designed three applications includes different characteristics of Access. In “Introduction” (Giriş) chapter, under the title of “Work Plan” (Çalışmanın Planı) and “Result” (Sonuç) chapter; applications designs, encountered problems and results are summarized.
Keywords: Business Budgets, Mechanic Requirements of Budgets , Business Budget Process, Database Requirements of Business Budgets, Ms. Access and Budgets, Business Intelligence Systems, Ideal Budget Software’s, Budget Database Management Tool

 


Başa dön

İŞLETME BÜTÇELERİ SİSTEMİNİN İNCELENMESİ
VE
İŞLETME BÜTÇESİ SİSTEMİNİN MEKANİK İHTİYAÇLARININ SAĞLANMASINA YÖNELİK BİR UYGULAMA ARAŞTIRMASI
İlker Ömer Sait BULAT (Yüksek Lisans Tezi, İşletme Anabilim Dalı)
Danışman: Doç. Dr. Yıldırım Beyazıt ÖNAL, Eylül 2002, 340 sayfa
Bütçeler basit bir finans raporu olan çerçevesinden taşarak tüm işletme sürecini kapsayan bir genel faaliyet olma yolundadır. Çevresel koşullar firmaları, stratejik hedefleri doğrultusunda kurgulanmış sürekli ve çok olasılıklı bütçeler oluşturmaya yönlendirmektedir. Uygulanmakta olan bütçeleme anlayışı, belirlenen standart rakamlara ulaşmak için faaliyetlerin yürütülmesine odaklanmaktadır. Sabit bir anlayışa sahip bu bütçeleme süreci, işletmenin içinde bulunduğu rekabetçi ortamın gereklerine cevap verememektedir. Bütçeler artık, salt finansal bir doküman olmaktan ziyade, yönetim kararlarını ve işletmenin karşılaşacağı tehlikeleri zekice formüle eden, işletmenin önceliklerini belirlemesini sağlayan, işletme sürecini, finansal ve finansal olmayan amaçlara yaklaştırması açısından izleyen bir araçtır.
Bütçe, planlama ve tahmin süreçlerinde yeni trendler çok belirgin görünebilmektedir. Bunlar, kısa ve hızlı bir tahmin süreci, bütçelerin işletmenin içinde bulunduğu dinamik-değişken koşulları yansıtacak şekilde daha sıklıkla güncellenmesi, geleneksel aşağıdan yukarı bütçelemenin yukardan aşağı stratejik planlama ile birleştirilmesi ve katılımının artırılmasıdır.
Firmaların yıl boyunca devam eden bütçe problemini iyileştirmek için, en önemli kararları, uygun bütçe yazılımının seçimidir. Uygun bütçe yazılımın seçiminde firmalar süreçlerine bütünleşik, kullanıcı dostu arayüzlere sahip olan, veri girişi, analiz ve raporlama ile gerekli tasarım değişikliklerinin uygulanmasında esnek araçlara yatırım yapmalıdırlar.
Firmalar aynı sektörlerde dahi olsa kendi kapalı devre iş yapma şekillerinin yarattığı farklı süreçlere sahiptir. Muhasebe programları gibi asıl olarak devletin denetleme ihtiyacına gidermek üzere tasarlanmış araçlar ile, üretim prosesine odaklanmış ERP (Enterprise Resource Planning) benzeri uygulamaların ek modülleri tüm sürece entegre olamamanın yanı sıra olasılıklı gelecek faktörleri tahmini gerektiren bütçe faaliyetine de tam uymamaktadırlar. Firma içi sistemlerden veri çekerek raporlama yapan bütçe rapor programları da entegrasyon zorluğu yaşamaktadır. Excel tabloları ile sürdürülen bütçe faaliyeti de çalışmanın bir bütçe ekibi tarafından takibini, aynı entegrasyon zorluklarını ve zaman sorununu işleme bütçeleri gündeminden silememektedir. Bu konudaki yakınmaları kaldırmak ve ileri düzeyde (Olası gelecekte ihtiyaç duyulacak bütçe fonksiyonlarını da içeren) bütçe gereğini sağlamak için, bütçeye özel yazılımlar diğer ve kabul gören bir seçenektir. Bütçeye özel yazılımlar işletme sistemlerinden özerk kendi kapalı devre sistemlerine sahip olmasına rağmen diğer sistemler ve entegrasyon kabiliyetleri ile sürekli veri akışına sahip olabilmektedirler.
Veritabanı yönetimi anlayışı, kişisel bilgisayar teknolojisindeki hızlı gelişim, yeni görsel programlama dilleri ve internet iletişiminin yayılması ile kullanışlı bir araç haline gelmiştir. İşletmeler, gerekli insan kaynakları yatırımını yaparak bu tür yazılımları kolayca kendi bünyelerinde gerçekleştirebilirler.
Bundan on yıl önce Word gibi yazı düzenleme programlarını kullanan insanlar dahi az bulunurken artık Excel ve Word yanı sıra PowerPoint gibi sunum araçları da her çalışanın kullanabilmesi gereken programlar haline gelmiştir. Artık veritabanı yönetim araçları da diğer programlar gibi kolayca öğrenilip geliştirilebilir basitliktedir. Veritabanı yönetim araçları arasında, programlama ve sistem entegrasyonu özelliklerinin yanı sıra Microsoft Office paketinin bir parçası olarak maliyet avantajı sağlayan Microsoft Access öne çıkmaktadır. Access’in dünya çapında yaygınlaşmasının ana sebeplerinden biri kolay tasarım imkanıdır.
Access gelecekteki finans yöneticisinin veritabanı tasarım ve kontrol aracı olarak yardımcısı olabilecek gibidir. Gelecekte Access’ten farklı araçlar ortaya çıksa da, aynen şimdi Oracle, Lotus, Dbase veya Paradox veritabanlarının da kullandığı gibi benzer kurgulara sahip olacaktır.
Çalışmanın uygulama bölümünde Access’in farklı özelliklerini örnekleyen bütçe ilgili çalışmalara yer verilmiştir. Bu uygulamalarda değişik amaçlara yönelik veritabanı tablo tasarımından kullanıcıya yönelik veri girişi ve kontrol formlarına ve sorgular vasıtası ile analiz ve raporlamaya örnekler tasarlanmış. Excel ile etkileşimli entegrasyonu ve ODBC özelliği örneklenmiştir.
Bütçelerin mekanik yapısını oluşturan, bütçe tablolarının kurguları, aralarındaki ilişkiler ve ihtiyaç duyulan bilgisayar yazılımı uygulama bölümünde Access kullanılarak örneklenmiştir. Bu bölümündeki her bir uygulama Access’in farklı özellikleri kullanarak tasarlanmıştır. Giriş bölümünün çalışmanın planı başlığı ve sonuç bölümünde uygulamaların tasarımı, karşılaşılan problemler ve sonuçları özetlenmiştir.
Anahtar Kelimeler:   İşletme Bütçeleri, Bütçelerin Mekanik İhtiyaçları, İşletme Bütçeleri Süreci, Bütçelerin Veritabanı İhtiyacı, Ms. Access ve Bütçeler, İşletme İstihbarat Sistemleri, İdeal Bütçe Yazılımı, Bütçe Veritabanı Yönetim Aracı

Başa dön

1. BÖLÜM: GİRİŞ                                                                                                                     1
1.1. ÇALIŞMANIN AMACI..........................................................................................2
1.2. ÇALIŞMANIN ÖNEMİ..........................................................................................3
1.3. ÇALIŞMANIN SINIR VE ZORLUKLARI..................................................................4
1.4. ÇALIŞMANIN PLANI...........................................................................................5
2. BÖLÜM : İŞLETME BÜTÇELERİ VE KONTROL SİSTEMİ...................................................... 9
2.1. İŞLETME BÜTÇELERİ KAVRAMI....................................................................................... 9
2.2. İŞLETME BÜTÇELERİ KAVRAMININ DOĞUŞU VE GELİŞİMİ.............................................. 10
2.3. İŞLETMELERDE BÜTÇE ÇALIŞMASININ NEDENLERİ........................................................ 12
2.4. İŞLETME BÜTÇESİ VE KONTROLÜNÜN HEDEFLERİ......................................................... 14
2.5. İŞLETME BÜTÇESİ VE KONTROL SİSTEMLERİNİN FAYDA VE SINIRLARI..                         15
2.5.1. İşletme Bütçesi ve Kontrolünün Faydaları.......................................................................... 15
2.5.2. İşletme Bütçesi ve Kontrolünün Başarısını Sınırlayan Nedenler............................................ 16
2.6. YÖNETİM ARACI OLARAK İŞLETME BÜTÇELERİ............................................................... 18
2.6.1. Yönetim Fonksiyonları İle İşletme Bütçesi Arasındaki İlişkiler.............................................. 19
2.6.1.1. Planlama Fonksiyonu................................................................................................... 19
2.6.1.1.1. Planlamanın Yararları................................................................................................. 20
2.6.1.1.2. Resmi (Formel) Planlama........................................................................................... 21
2.6.2. Koordinasyon Fonksiyonu................................................................................................ 22
2.6.3. Kontrol Fonksiyonu......................................................................................................... 23
2.6.4. Harekete Geçirme Fonksiyonu......................................................................................... 25
2.6.5. Haberleşme Fonksiyonu.................................................................................................. 26
2.7. İŞLETME BÜTÇESİ SİSTEMİNİN TEMEL İLKELERİ.............................................................. 26
2.7.1. İşletme Bütçelerinin Mekanik Kısmı.................................................................................. 26
2.7.2. İşletme Bütçeleri Sisteminin Teknik Kısmı......................................................................... 27
2.7.3. İşletme Bütçesi Sisteminin Temel İlkeleri.......................................................................... 27
2.7.3.1. Yönetimin Desteği İlkesi............................................................................................... 27
2.7.3.2. Yönetim Bilgi Sisteminin Yeterliliği İlkesi........................................................................ 27
2.7.3.3. Örgüt İlkesi.................................................................................................................. 28
2.7.3.4. Katılma İlkesi............................................................................................................... 28
2.7.3.5. Sorumluluk (Yönetim) Muhasebesi İlkesi........................................................................ 29
2.7.3.6. Gerçekçilik İlkesi......................................................................................................... 30
2.7.3.7. Esneklik İlkesi............................................................................................................. 30
2.7.3.8. Amaçlarla Yönetim İlkesi.............................................................................................. 31
2.7.3.9. Zaman Boyutu İlkesi.................................................................................................... 32
2.8. BÜTÇELERİN SINIFLANDIRILMASI.................................................................................... 33
2.8.1. Kapsadıkları Sürelere Göre Bütçeler................................................................................. 33
2.8.2. Amaçlarına Göre Bütçeler............................................................................................... 34
2.8.2.1. Program Bütçeleri....................................................................................................... 34
2.8.2.2. Faaliyet Bütçeleri........................................................................................................ 34
2.8.3. Teknik Yapılarına Göre Bütçeler...................................................................................... 35
2.8.3.1. Statik (Sabit) Bütçeler................................................................................................. 35
2.8.3.2. Karşılaştırmalı Statik Bütçeler...................................................................................... 35
2.8.3.3. Esnek Bütçeler........................................................................................................... 36
2.8.4. Kapsamlarına Göre Bütçeler........................................................................................... 37
2.8.4.1. Kısım Bütçeleri........................................................................................................... 37
2.8.4.2. Genel Bütçe............................................................................................................... 38
2.8.5. Sorumluluk Alanlarına Göre Bütçeler............................................................................... 38
2.8.5.1. Gider Bütçeleri........................................................................................................... 38
2.8.5.2. Gelir Bütçeleri............................................................................................................ 38
2.8.5.3. Kar Bütçeleri.............................................................................................................. 39
2.8.6. Süreklilik Özelliğine Göre Bütçeler.................................................................................. 39
2.8.6.1. Sabit Bütçeler............................................................................................................ 39
2.8.6.2. Sürekli Bütçeler......................................................................................................... 39
2.8.7. Başlangıç Rakamlara Göre Bütçeler............................................................................... 40
3. BÖLÜM : BÜTÇE SİSTEMLERİNE GÜNCEL YAKLAŞIM...................................................... 41
3.1. İŞLETMELERDE BÜTÇELER VE GELİŞİMİ....................................................................... 41
3.1.1. Türkiye’de Geleneksel Bütçe Uygulamaları...................................................................... 44
3.1.2. Bütçe Planlama ve Tahmin Eğilimleri (Trendleri)............................................................... 46
3.1.3. Küçük İşletmelerin Süreçlerine Teknolojinin Etkisi............................................................ 47
3.2. BÜTÇELEMEDE KARŞILAŞILAN PROBLEMLER............................................................... 48
3.2.1. Bütçenin Doğasından Kaynaklanan Problemler................................................................. 51
3.2.2. Muhasebe Sisteminden Kaynaklanan Problemler.............................................................. 51
3.2.3. İşletme Çapında Bütçe Yönetiminin Yarattığı Problemler.................................................... 51
3.2.4. Bütçeleme Sürecinden Kaynaklanan Problemler............................................................... 52
3.2.5. Bütçe Sistemi Yazılımları Problemleri.............................................................................. 54
3.3. BÜTÇE SÜRECİ İLE İLGİLİ PROBLEMLER VE İYİLEŞTİRME YOLLARI............................... 56
3.3.1. Geri Dönüşler............................................................................................................... 56
3.3.2. Maliyet Bilgisi Eksikliği................................................................................................. 56
3.3.3. Bütçe Hedeflerinin Üst Yönetim Tarafından Belirlenmesi................................................... 56
3.3.4. Maliyet Eşiklerinin İtilmesi............................................................................................. 57
3.3.5. Güncel Olmayan Öngörüler........................................................................................... 58
3.3.6. Tablolara Bağlanıp Kalmak............................................................................................ 58
3.3.7. İhtiyaçları Anlamamak................................................................................................... 59
3.3.8. Bütçenin İşletme Planı Gibi Kullanılması......................................................................... 59
3.3.9. Sapma Sebeplerinin Anlaşılmaması................................................................................ 60
3.3.10. Planlarda Her Olası Koşulun Yer Almaması................................................................... 60
3.3.11. Altyapı Çalışmasının Yapılmaması................................................................................ 60
3.4. BÜTÇE SÜRECİNDE BAŞARIYA ULAŞMANIN UNSURLARI............................................... 61
3.5. GÜNÜMÜZ BÜTÇE KOŞULLARINDA STRATEJİK TASARIM VE PLANLAMA.........             61
3.5.1. Bütçenin Stratejik Planlamaya Sıkıca Bağlanması................................................. 63
3.5.2. Stratejik Servis Merkezlerinin Kurulması............................................................. 63
3.5.3. Firma Çapında Destek Sağlanması...................................................................... 63
3.5.4. Sürecin Olabildiği Kadar Fazla Otomatikleştirilmesi............................................. 64
3.5.5. Sürecin Koordine Edilmesi İçin Bir Liderin Atanması........................................... 64
3.5.6. Erken Başlamak................................................................................................. 64
3.5.7. Yönetimin Sorumluluk Yaratması......................................................................... 64
3.6. BÜTÇE TEKNİKLERİ............................................................................................... 64
3.6.1. Basit Bütçe Sürecinin Ana Hatları........................................................................ 66
3.6.2. İşletmelerin Ekonomik Ömürlerinin Temel Evreleri............................................... 66
3.6.3. Geleneksel Yıllık Bütçeler................................................................................... 68
3.6.4. Dinamik Bütçeleme............................................................................................. 69
3.6.4.1. Statik Bütçe Modelinden Dinamik Bütçeleme Modeline Geçiş................. 70
3.6.4.2. Dinamik Bütçelemenin Faydaları............................................................. 70
3.6.4.3. Dinamik Bütçe İçin Gerekli Araçlar......................................................... 72
3.6.4.4. Dinamik Bütçeleme Süreci...................................................................... 73
3.6.4.4.1. Strateji ve Bütçenin Yetkilendirilmesi....................................... 74
3.6.4.5. Dinamik Bütçenin Hazırlanması............................................................... 74
3.6.5. Faaliyete Dayalı Bütçe Yaklaşımı......................................................................... 77
3.6.5.1. Faaliyete Dayalı Maliyet ve Bütçeleme.................................................... 78
3.6.5.1.1. Harcamaların Tüketim Alışkanlıklarına Göre Yapılması............ 81
3.6.5.1.2. İkincil Çıktılar......................................................................... 82
3.7. YÖNETİM KONTROL SÜRECİNDE BÜTÇELEME............................................... 83
3.7.1. Sıkı Bütçe Hedefi ve Kontrol Uygulamalarının Bütçe Performansı Üzerine Etkileri.          84
3.7.2. Performans Yönetimi.......................................................................................... 85
3.7.2.1. Performans Yönetimin Ana Faydaları...................................................... 86
3.7.2.2. Ölçümlenmesi Gerekli Unsurlar............................................................... 86
3.7.2.3. Erken Uyarı Sinyalleri............................................................................. 86
3.7.2.4. Ölçümleme Tasarımı............................................................................... 87
3.7.2.5. Finansal Olmayan Ölçümlerin Önemi....................................................... 88
3.8. FİNANSAL YÖNETİM SİSTEMLERİNDE EĞİLİMLER (TRENDLER).................. 90
3.8.1. Finansal Yönetim Programlarının Gelecekteki Hali............................................... 91
3.8.2. Bütçe Ekibinin Özellikleri.................................................................................... 92
3.9. FİNANS DEPARTMANININ BÜTÇE PROGRAMININ SEÇİMİNDE ROLÜ........ 93
3.10. MODELLEME.......................................................................................................... 94
4. BÖLÜM: İDEAL BÜTÇE PROGRAMI............................................................................. 98
4.1. BÜTÇE PROGRAMLARINDA KULLANILAN YAZILIM SEÇENEKLERİ............ 98
4.1.1. Ek Bütçe Modülleri............................................................................................. 99
         4.1.1.1. ERP (Enterprise Resource Planning) Programları..................................... 100
4.1.2. Bütçe Yönetiminde Excel Kullanmak................................................................... 101
4.1.2.1. Excel ve Benzeri Tablo Programlarının Faydaları..................................... 102
4.1.2.2. Excel ve Benzeri Tablo Programlarının Yetersizlikleri............................... 103
4.1.3. Finansal Raporlama Fonksiyonu Olarak Bütçeler................................................. 105
4.1.4. Özerk Bütçe Paketleri......................................................................................... 106
4.1.4.1. İş Akış Fonksiyonu................................................................................. 108
4.1.4.2. Bütçe Senaryoları................................................................................... 109
4.1.4.3. Bütçe Girişi Ve Raporlama..................................................................... 109
4.1.4.4. Bütçe Veritabanı..................................................................................... 111
4.2. BÜTÇE ÇALIŞMASINDA İŞLETME İSTİHBARAT SİSTEMİ UYGULAMALARININ YERİ     111
4.2.1. Yirminci Yüzyılın Son Çeyreğinde Bilgisayar Teknolojisinin Bilgi Sistemlerine Etkisi         112
4.2.1.1. 1981-1988 Mikrobilgisayar Dönemi....................................................... 112
4.2.1.2. 1988-1995 Client-Server Dönemi.......................................................... 113
4.2.2. İşletme İstihbarat Yazılımlarındaki Problemler...................................................... 114
4.2.2.1. Bilgi Sistemlerinin Her Şeyi Kapsamasını Beklemek................................. 114
4.2.2.2. Diğer Veri Sistemleri İle Uyumsuzluk....................................................... 114
4.2.2.3. Bilgi Sistemleri Yöneticilerinin Teknik Adam Olması................................ 115
4.2.3. Başarılı İşletme İstihbarat Yazılımlarının Unsurları................................................. 115
4.2.3.1. Bilgi Depolama....................................................................................... 117
4.2.3.2. Veri Çekme........................................................................................... 120
4.2.3.3. İnsan Faktörü......................................................................................... 121
4.2.4. Yeni BI Araçları................................................................................................. 121
4.2.4.1. OLAP ve ROLAP................................................................................. 124
4.2.4.1.1. Olap Terimleri........................................................................ 126
4.2.4.1.2. Olap Fonksiyonunun Bütçelere Faydaları................................ 127
4.2.4.2. WEB Tabanlı Bütçe Programları............................................................. 128
4.2.4.2.1. INTERNET ORTAMINDA BÜTÇELEME OLANAĞI: ASP         129
4.2.4.2.2. E-Bütçelerin Çalışma Şekli ve Faydaları.................................. 130
4.2.4.2.3. E-Bütçelerin Dezavantajları..................................................... 132
4.2.5. Bilgi Sistemi İhtiyaçlarının Dış Kaynaklardan Sağlanması...................................... 133
4.2.6. İşletme İstihbarat (BI) Yazılımlarının Değerlendirilmesi.......................................... 136
4.3. İDEAL BÜTÇE PROGRAMININ SAHİP OLMASI GEREKEN ÖZELLİKLER                 139
4.3.1. Bütçe Yazılımının Firmaya Uyum Şartları............................................................. 140
4.3.2. Bütçe Yazılımının İhtiyacı Olan Veritabanı Yapısı................................................. 143
4.4. BÜTÇE YAZILIMLARINDA MICROSOFT ACCESS SEÇENEĞİ.......................... 148
4.4.1. Popüler Veritabanlarının Karşılaştırılması............................................................. 148
4.4.1.1. FileMaker Pro 5.5.................................................................................. 148
4.4.1.2. Microsoft Access 2002.......................................................................... 149
4.4.1.3. Paradox 10............................................................................................ 150
4.4.2. Access ve Client-Server..................................................................................... 152
4.4.3. Access Kullanmanın Faydaları............................................................................ 155
4.4.3.1. Ulaşım Kolaylığı ve Destek Hizmetleri..................................................... 155
4.4.3.2. Kullanım Kolaylığı.................................................................................. 155
4.4.3.3. Entegrasyon Kolaylığı............................................................................. 156
4.4.3.4. Kaynak Kodları..................................................................................... 157
4.4.3.5. Veri Güvenliği......................................................................................... 158
4.4.3.6. Raporlama ve Sorgulama........................................................................ 159
4.4.3.7. Esneklik................................................................................................. 159
4.4.3.8. Programlama.......................................................................................... 161
4.4.3.9. Access Veritabanının Donanım İhtiyacı.................................................... 162
4.4.4. Access Programının Özellikleri............................................................................ 162
4.4.4.1. Tablolar................................................................................................. 163
4.4.4.2. Sorgular................................................................................................. 164
4.4.4.2.1. Seçme Sorgular...................................................................... 165
4.4.4.2.2. Parametre Sorguları................................................................ 165
4.4.4.2.3. Çapraz Sorgular..................................................................... 165
4.4.4.2.4. Eylem Sorguları...................................................................... 166
4.4.4.2.5. SQL sorguları........................................................................ 166
4.4.4.3. Formlar.................................................................................................. 167
4.4.4.4. Raporlar................................................................................................. 167
4.4.4.5. Veri Erişim Sayfaları............................................................................... 168
4.4.4.6. Makro................................................................................................... 169
4.4.4.7. Modül.................................................................................................... 169
4.4.4.8. İlişkiler................................................................................................... 170
4.4.4.8.1. İlişkileri Tanımlamak............................................................... 171
4.4.4.8.2. Başvuru Tutarlılığı................................................................... 172
4.4.4.8.3. Güncelleştirmeleri Ve Silmeleri Basamaklandırma.................... 173
5. BÖLÜM1: UYGULAMADA İŞLETME BÜTÇELERİ SÜRECİ........................................... 175
5.1. İŞLETME BÜTÇELERİNİN KAPSAMININ BELİRLENMESİ................................ 175
5.2. İŞLETME BÜTÇESİNİN HAZIRLIK AŞAMASI...................................................... 180
5.2.1. Çevre Koşullarının (Dışsal Değişkenlerin) Tahmini...................................................... 180
5.3. SATIŞ BÜTÇESİ........................................................................................................ 184
5.3.1. Satış Hedeflerin Saptanması................................................................................ 185
5.3.2. Satış Tahmin Teknikleri....................................................................................... 187
5.3.2.1. Yargısal Metotlar.................................................................................... 187
5.3.2.2. Araştırma Yöntemleri.............................................................................. 189
5.3.2.3. Zaman Serisi Metotları............................................................................ 189
5.3.2.4. Nedensel Yahut Bileşik Metotlar............................................................. 192
5.3.3. Satış Hedeflerinin Önemi..................................................................................... 194
5.3.4. Satış Bilgi Sistemleri (SMIS: Sales Management Information Sys.)....................... 195
5.3.5. Satış Bütçesinin Hazırlanmasında Sınırlamaların Değerlendirilmesi......................... 196
5.3.6. Satış Planının Hazırlanması.................................................................................. 196
5.4. ÜRETİM BÜTÇESİ.................................................................................................... 198
5.4.1. Stok Politikalarının Planlanması........................................................................... 202
5.4.2. Üretim Bütçesinin Düzenlenmesinde İş Akışı........................................................ 203
5.5. DİREKT İLK MADDE MALZEME SATINALMA VE STOK BÜTÇESİ................. 207
5.5.1. İş Akışı                                                                                                                207
5.6. TİCARİ MALLAR SATINALMA VE STOK BÜTÇESİ............................................ 211
5.7. DEPARTMAN VE KONSOLİDE GİDERLER BÜTÇESİ.......................................... 212
5.8. YATIRIM BÜTÇESİ................................................................................................... 214
5.9. PERSONEL BÜTÇESİ............................................................................................... 214
5.10. KDV BÜTÇESİ........................................................................................................ 214
5.11. NAKİT BÜTÇESİ..................................................................................................... 214
5.12. FİNANSMAN BÜTÇESİ......................................................................................... 217
5.13. MALİ TABLOLAR BÜTÇELERİ............................................................................. 218
5.14. RAPORLAR............................................................................................................. 220
6. BÖLÜM : İŞLETME BÜTÇELERİNDE FİRMA UYGULAMALARI VE ÇALIŞMANIN SONUCU     222
6.1. UYGULAMA 1: TEKSTİL İŞLETMESİ..................................................................... 224
6.1.1. İşletmede Bütçe Süreci....................................................................................... 224
6.1.2. Bütçede Karşılaşılan Sorunlar.............................................................................. 225
6.1.3. Getirilen Çözümler ve Uygulama Çalışması.......................................................... 226
6.1.3.1. Ana Menü Tasarımı................................................................................ 227
6.1.3.2. Satış Bütçesi........................................................................................... 227
6.1.3.3. Dönem Başı Stok Giriş Formu................................................................ 229
6.1.3.4. Üretim İlişkili Tanımlar Formu................................................................. 230
6.1.3.5. Kapasite Dağılım Formu......................................................................... 230
6.1.3.6. Üretim Bütçesi........................................................................................ 230
6.1.3.7. Satın Alma Bütçesi................................................................................. 233
6.1.3.8. İşletme Kadroları Giriş Formu................................................................. 234
6.1.3.9. Kadro Tanımlama Formu........................................................................ 235
6.1.3.10. Organizasyon Şeması............................................................................ 235
6.1.3.11. Bütçe Sorguları..................................................................................... 237
6.1.3.12. Veritabanının Yerleştirilmesi.................................................................. 239
6.1.4. Tekstil İşletmesi Uygulama Sonucu...................................................................... 239
6.2. UYGULAMA 2: TOPTANCI FİRMASI..................................................................... 241
6.2.1. Problem Tespiti ve Öneriler................................................................................. 241
6.2.2. Uygulama Tasarımı............................................................................................. 243
6.2.2.1. Cari Hesap Konsolidasyonu................................................................... 243
6.2.2.2. Veri Transferi......................................................................................... 244
6.2.2.3. Müşteri Durum Formu............................................................................ 244
6.2.2.4. Parçalı Çek Senet Tahsilatı..................................................................... 246
6.2.3. Toptancı Firma Uygulama Sonucu....................................................................... 246
6.3. UYGULAMA 3: EĞİTİM KURUMU......................................................................... 247
6.3.1. Uygulama Amacı................................................................................................ 247
6.3.2. Uygulama Planı................................................................................................... 248
6.3.2.1. Menüler................................................................................................. 250
6.3.2.2. Veri Aktarım ve İlişkilendirme................................................................. 250
6.3.2.3. Tanım ve Varsayımlar............................................................................. 250
6.3.3. Uygulamada Yaşanan Problemler........................................................................ 252
6.3.4. Eğitim Kurumu Uygulaması Sonucu..................................................................... 252
6.4. SONUÇ
KISALTMALAR LİSTESİ
EAS: Enterprise Application System
EIS: Enterprise Information Systems
EIS: Executive Information System
MIS: Management Information System
DSS: Decision Support Systems
ESM: Enterprise System Management
BI: Business Intelligence
OLAP: Online Analytical Processing Application
ERP: Enterprise Resource System
MOLAP: Multi-Dimensional OLAP
ROLAP: Relational OLAP
ASP: Application Service Provider
ODBC: Open Database Connection
PC: Personal Computer
RDBMS: Relational Database Management Systems
MDBMS: Multi-Dimensional Database Management Systems
 TABLOLAR LİSTESİ
Tablo 2.1: Yönetim Teorileri.................................................................................................... 18
Tablo 4.1: Finansal Tablo Modüllerinin Sağladığı Faydalar........................................................ 106
Tablo 4.2: E-Planlamanın Mevkilere Göre Faydaları................................................................. 132
Tablo 4.4: Ms Access’in Karşılaştırmalı Analiz Sonuçları.......................................................... 152
Tablo 5.1: Fiyat İndeksleri....................................................................................................... 181
Tablo 5.2: Faiz Tahminleri....................................................................................................... 181
Tablo 5.3: De-Kompozisyon Yöntemi Uygulanılarak Satış Tahmini Yapılması........................... 191
Tablo 5.4: Satış Tahmin Sapmalarının Sonuçları........................................................................ 195
Tablo 5.5: Bölge Satış Bütçesi Tablo Kurgusu.......................................................................... 197
Tablo 5.6: Fire Satış Bütçesi Tablo Kurgusu............................................................................ 198
Tablo 5.7: Kullanılabilecek Stok Standartları............................................................................ 202
Tablo 5.8: Mamul Denge Bütçesi Tablo Kurgusu..................................................................... 204
Tablo 5.9: Safha Üretiminde Mamul Denge Bütçesi Tablo Kurgusu.......................................... 205
Tablo 5.10: Üretim Bütçesi Tablo Kurgusu.............................................................................. 205
Tablo 5.11: Mamul Stokları Bütçesi Tablo Kurgusu................................................................. 206
Tablo 5.12: Mamul Üretim Maliyet Bütçesi Tablo Kurgusu....................................................... 206
Tablo 5.13: İlk Madde Denge Bütçesi Tablo Kurgusu.............................................................. 209
Tablo 5.14: İlk Madde Malzeme Satın Alma Bütçesi Tablo Kurgusu........................................ 210
Tablo 5.15: İlk Madde Malzeme Stokları Bütçesi Tablo Kurgusu............................................. 210
Tablo 5.16: Ticari Mallar Denge Bütçesi Tablo Kurgusu (Miktar)............................................. 211
Tablo 5.17: Ticari Mallar Denge Bütçesi Tablo Kurgusu (Tutar)............................................... 211
Tablo 5.18: Ticari Mallar Satın Alma Bütçesi Tablo Kurgusu.................................................... 212
Tablo 5.19: Ticari Mallar Stokları Bütçesi Tablo Kurgusu......................................................... 212

ŞEKİLLER LİSTESİ
Şekil 2.1: İşletmenin Amaç Hiyerarşisi...................................................................................... 13
Şekil 2.2: Yönetim Hiyerarşisi İçinde Yukardan Aşağı Planlama Ve Kontrol Sorumluluğu..........          24
Şekil 2.3: Zaman Boyutu İçerisinde İşletme Bütçeleri................................................................ 33
Şekil 2.4: Esnek Bütçe Ve Esnek Bütçe Elemanlarının Hacim İle İlişkisinin Grafiği..................... 36
Şekil 2.5: Sürekli Bütçenin İşleyiş İlkesi.................................................................................... 40
Şekil 3.1: Mevcut Bütçelemenin Değer Yönetememe Nedenleri................................................ 49
Şekil 3.2: Katma Değer Analizinin Zincirleme Etkileri................................................................ 78
Şekil 3.3: Faaliyete Dayalı Bütçeleme Modeli........................................................................... 80
Şekil 3.4: Zor Bütçe Hedefleri Ve Maliyet Kontrolünün Bütçe Performansına Çift Yönlü Etkisi..          89
Şekil 4.1: Access Tablolarının Tasarım Görünümü.................................................................... 163
Şekil 5.1: İşletme Bütçesinin Kapsamı...................................................................................... 176
Şekil 5.2: Denizli Tekstil İşletmesi, İşletme Bütçeleri Ağacı........................................................ 178
Şekil 5.3: İşletme Bütçeleri İş Akış Ve Sorumluluk Şeması....................................................... 179
Şekil 5.4: Tahmin Süreci.......................................................................................................... 182
Şekil 5.5: Tahmin Sürecinin İşletme Bütçelerine Katılımı............................................................ 183
Şekil 5.6: Satış Planlama Süreci............................................................................................... 184
Şekil 5.7: Bilimsel Satış Tahmin Teknikleri................................................................................ 187
Şekil 5.8: İkili Korelasyon İlişkileri........................................................................................... 193
Şekil 5.9: Satış Bütçelerinin düzenlenmesi ve konsolide edilmesi................................................ 197
Şekil 5.10: Satış Bütçesi Ve Üretim Bütçesi Arasındaki İlişki.................................................... 199
Grafik 5.1: Sabit Üretim Modeli............................................................................................... 201
Grafik 5.2: Sabit Stok Modeli.................................................................................................. 201
Grafik 5.3: Optimum Denge Modeli......................................................................................... 201
Şekil 5.11: Üretim Bütçesinin düzenlenmesi.............................................................................. 204
Şekil 5.12: Satın Alma ve Direkt İlk Madde Malzeme Bütçesi.................................................. 209
Şekil 5.13: Masraf Bütçelerinin Konsolide Edilmesi.................................................................. 213
Şekil 5.14: Finansman Bütçesinin Hesaplanması....................................................................... 218
Şekil 5.15: Gelir Tablosu Bütçesi............................................................................................. 219
Şekil 5.16: Satışların Maliyeti Bütçesinin Hazırlanması............................................................... 219
Şekil 5.17: Başabaş Noktası Analizi......................................................................................... 221

EKLER LİSTESİ

Ek 5.1: Konsolide Satış Bütçesi............................................................................................... 268
Ek 5.1.1: Bölge Satış Bütçesi................................................................................................... 269
Ek 5.2: Fire Satış Bütçesi........................................................................................................ 270
Ek 5.3: Miktarsal Ve Tutarsal Mamul Dengesi......................................................................... 271
Ek 5.4: Üretim Bütçesi............................................................................................................ 272
Ek 5.5: Mamul Stokları Bütçesi............................................................................................... 273
Ek 5.6: Mamul Üretim Maliyeti Bütçesi.................................................................................... 274
Ek 5.7: Temel Üretim Birimleri Konsolide Gider Bütçeleri........................................................ 275
Ek 5.7.1: Temel Üretim Birimleri Bütçesi Ve Çalışma Planı....................................................... 276
Ek 5.8: Yardımcı Üretim Birimleri Gider Bütçesi....................................................................... 277
Ek 5.9: Kapasite Kullanım Bütçesi........................................................................................... 279
Ek 5.10: Miktarsal Ve Tutarsal İlk Madde Malzeme Dengesi................................................... 280
Ek 5.11: İlk Madde Malzeme Satın Alma Bütçesi.................................................................... 281
Ek 5.12: İlk Madde Malzeme Stok Bütçesi.............................................................................. 282
Ek 5.13: Miktarsal Ve Tutarsal Ticari Mal Dengesi.................................................................. 283
Ek 5.14: Ticari Mal Satın Alma Bütçesi.................................................................................... 284
Ek 5.15: Ticari Mal Stok Bütçesi............................................................................................. 285
Ek 5.16: Departmansal (Üretim, Yönetim, Satış) Gider Bütçesi................................................. 286
Ek 5.17.1: Detay Yatırım Bütçesi............................................................................................. 288
Ek 5.17.2: Özet Yatırım Bütçesi.............................................................................................. 289
Ek 5.18: Personel Bütçesi........................................................................................................ 290
Ek 5.19: KDV Bütçesi............................................................................................................ 291
Ek 5.20: Açılış Bilançosu Ve Nakit Giriş ve Çıkışları................................................................ 292
Ek 5.21: Bütçe Dönemi Nakit Giriş Ve Çıkışları....................................................................... 293
Ek 5.22.1: Nakit Akım Bütçesi................................................................................................ 294
Ek 5.22.2: Finansman Bütçesi.................................................................................................. 296
Ek 5.23.1: Proforma Gelir Tablosu (TL).................................................................................. 297
Ek 5.23.2: Proforma Gelir Tablosu ($)..................................................................................... 298
Ek 5.24: Satışların Maliyeti Tablosu......................................................................................... 299
Ek 5.25: Proforma Bilanço...................................................................................................... 300
Ek 5.26: Ürün Katkı Payları Ve Sınai Karları........................................................................... 301
Ek 5.27: Bölgesel Katkı Payı Bütçesi....................................................................................... 302
Ek 5.28: Kara Geçiş (BBN) Analizi......................................................................................... 303
Ek 6.1: Ana Tanımlar Menüsü................................................................................................. 304
Ek 6.2: Alt Tanım Menü Formları............................................................................................ 305
Ek 6.3: Satış Fiyat Tahminleri Ve Satış Bütçesi......................................................................... 306
Ek 6.5: Mamul Reçete Ve Detay Giriş Formu.......................................................................... 308
Ek 6.7: Satış Bütçesi Tablosu İlişki tanımları............................................................................. 309
Ek 6.8: Dönem Başı Stok Giriş Formu..................................................................................... 310
Ek 6.9: Üretim İlişkili Tanımlar Formu...................................................................................... 310
Ek 6.10: Kapasite Dağılım Formu............................................................................................ 311
Ek 6.11: Üretim Bütçesi Formu............................................................................................... 311
Ek 6.12: Sorgu Penceresi........................................................................................................ 312
Ek 6.13: Satın Alma Fiyatları Giriş Formu................................................................................ 313
Ek 6.14: Veritabanı Sorguları................................................................................................... 314
Ek 6.15: İşletme Kadroları Giriş Formu................................................................................... 316
Ek 6.16: Kadro Tanımlama Formu.......................................................................................... 317
Ek 6.17: Organizasyon Şeması................................................................................................ 318
Ek 6.18: Departman Bağlantıları Tanımlama Formları...............................................................319
Ek 6.19: 07-01-02Form722 Formu, Üst Alan Bağlantısı Sekmesi Veri Kaynağı....................... 320
Ek 6.20: Access Sorgu Tasarımında Tablo Bağlantıları Kurulması............................................. 320
Ek 6.21:Cari Hesap Konsolidasyon Kodu Oluşturma............................................................... 321
Ek 6.22: Menü Tasarımı.......................................................................................................... 322
Ek 6.23: Cari Hesap Konsolidasyon Formu............................................................................. 322
Ek 6.24: CHK Formu Bilgi Tablosu......................................................................................... 323
Ek 6.25: Veri Transfer Formu.................................................................................................. 323
Ek 6.26: Bilgi Tablosu: Veritabanı Unsurları (Makrolar)............................................................ 324
Ek 6.27: Müşteri Durum Formu............................................................................................... 326
Ek 6.28: Fatura Detay Formu.................................................................................................. 327
Ek 6.29: Müşteri Çek Senet Formu......................................................................................... 327
Ek 6.30: Müşteri Durum Formu Veri Kaynak Sorgusu............................................................. 328
Ek 6.31: Sorguların Grafik Görünümü...................................................................................... 329
Ek 6.32: Sorguların Pivot Tablo Görünümü.............................................................................. 330
Ek 6.33: Parçalı Senet Tahsil Modülü Bileşenleri...................................................................... 331
Ek 6.34: Eğitim Kurumu Menü Tasarımı................................................................................... 332
Ek 6.35: İsim Ve Sınıf Eşleştirme Formları............................................................................... 333
Ek 6.36: Tahsil Kategori Tanımlaması...................................................................................... 334
Ek 6.37: Veri Tabanı Sorgu Listesi.......................................................................................... 334

KAYNAKÇA
BaşaDön

  1. Acord, Terry (1999),   “A Swift Kick in The Budget, Part II”,  FDM, Furniture Design & Manufacturing, Chicago, http//proquet.umi.com/pqweb?RQT=305&SQ= AUTHOR(Terry%20)&SMR=1&Aid=0&SAName=Sa_menu&JSEnabled=1&TS=990952255, 14.01.2002
  2. aldex.co.uk (2002) 1, “An Introduction To Database”, http://www.aldex.co.uk/novices.html, 25.01.2002
  3. aldex.co.uk (2002) 2, “How To Specify What You Want (How To Write A Requirement Specifications For Bespoke Access Development”, http://www.aldex.co.uk/reqspec.html, 25.01.2002
  4. aldex.co.uk (2002) 3,“The Benefits of SQL Server Over Access”, http://www.aldex.co.uk/, 25.01.2002
  5. Anderson, Rolph E.; Hair, Joseph F.; Bush, Alan J. (1992), “Professional Sales Management”, McGraw Hill Inc., Singapore
  6. Apaydın, Ayşen; Kutsal, Alaettin; Atakan, Cemal (1994), “Uygulamalı İstatistik”, Ankara
  7. Banham, Russ (2000), “Better Budgets. (Use Of Software By Business Enterprises)”, Journal of Accountancy, Feb 2000 v189 i2 p37, http://www.cu.edu.tr , 20/01/2002 
  8. bfmag.com (2002), “Third-Party Reporting Options”, http://www.bfmag.com/ archives/appfiles/figure.cfm?fig=0599/059998.htm, 22.4.2002
  9. Blumenfrucht, Israel; Siegel, Joel, G. (1998), “Updating The Accountant Of Financial Advisory Services: Financial Models, Latest Quantitative Techniques, And Other Recent Developments”, National Public Accountant, Sep98, Vol.43 Issue7, p20, 4p; Item Number: 1290800; Database: Business Source Elite, 20.4.2002
  10. Bovee, Courtland; Thill , John, V.; WOOD, Marian Burk; DOVEL, George P. (1993), “Management”, McGraw Hill Inc.,USA
  11. Brealey, Richard A.; Myers, Stewart C.; MARCUS, Alan J. (1995), “İşletme Finansının Temelleri”, McGraw Hill Inc.,USA, Çevirenler: DOĞUKANLI, Hatice; ARIKAN, Türkan; BOZKURT, Ünal. Literatür Yayıncılık, İstanbul, 1997.
  12. businessfinancemag.com (2002), “Budgeting Software: Best-Practice Functionality”, http://businessfinancemag.com/specislreports /BOB/6A.html, 15.02.2002
  13. Boyce, Jim (1998), “Tame Your Access Forms, Add Sophisticated Controls To Access Forms To Make Entering, Finding And Using Data Easier”, Windows Magazine, May98, Vol. 9 Issue 5, p233, 2p, 4c, http://webnf2.epnet.com/fulltext.asp-ASP=JIPAIJICKEMELCKAMDBJFFNF?resultSetId=R00000002&hitNum=99&booleanTerm=microsoft%20access&fuzzyTerm= 28.02.2002
  14. Capital (2000), “Türkiye’de Stratejik Planlama; Reklamın Yeni Silahı”, Mart 2000, s. 212 -215
  15. Ceylan, Ali (2000), “İşletmelerde Finansal Yönetim”, Ekin Kitabevi yayınları, Bursa
  16. Clarke, Peter (2001), “Traditional Budgeting”, Accountancy Ireland, http://www.icai.ie/Accountancy-Ireland/articles/Clarke_Oct_01.htm, 13.03.2002
  17. Cooper, Robin; Slagmulder, Regine (2000), “Activity-Based Budgeting, Part 1”, Strategic Finance, Sept 2000 v82 i3 p85, http://www.cu.edu.tr, 20/01/2002
  18. Collins, J. Carlton (1999), "How To Select The Right Accounting Software; Second In A Three-Part Series", Journal of Accountancy, Sep99, Vol. 188 Issue 3, p31, 6p, 4 charts, 1c, http://webnf2.epnet.com/fulltext.asp-ASP=JIPAIJICKEMELCKAMDBJFFNF?resultSetId=R00000002&hitNum=44&booleanTerm=microsoft%20access&fuzzyTerm, 28.02.2002
  19. Craig (2000), “The Budgeting Nightmare”, CMA Management, May 2000 v74 i4 p11, http://www.cu.edu.tr, 20/01/2002 

  20. Çabuk, Serap (1999), “Satış Yönetimi”, Baki Kitabevi, Adana
  21. Çam, Mustafa (1995), “Bilgisayar Destekli İşletme Bütçelerinin Düzenlenmesi ve Bütçe Tekniklerindeki Son Gelişmeler”, Ç.Ü. Sosyal Bilimler Enstitüsü, Adana
  22. Dempsey, Jed; Dvorak, Robert E.; Holen, Endre; Mark, David; Meehan III Wılliam f. (1998), “Hard And Soft Look At It Investments”, The McKinsey Quarterly, 1998 Number 1, pp. 127–137, http://www.mckinseyquarterly.com/article_page.asp? tk=527434:268:13&ar=268&L2=13&L3=13, 04.03.2002
  23. Dempsey, Jed; Dvorak, Robert E.; Holen, Endre; Mark, David; Meehan III Wılliam F. (1997), “Six Principles Of High-Performance IT”, The McKinsey Quarterly, 1997 Number 3, pp. 164–177 , http://www.mckinseyquarterly.com/article_page.asp? tk=527434:245:13&ar=245&L2=13&L3=13, 04.03.2002
  24. Devrez, Güney (1966), “İşletmelerde Stok Kontrolü”, Sevinç Matbaası, Ankara
  25. Drtina, Ralph; Hoeger, Steve; Schaub, John (1996), “Continuous Budgeting At The HON Company”, Management Accounting (USA), Institute of Management Accountants, Jan 1996 v77 n7 p20(4), , http://www.cu.edu.tr, 20/01/2002,   
  26. Durham BS (1995), “Driving Forces Effecting Small Businesses”, Small Business Foresight - Small Business Foresight Bulletin Issue 1 1995, University of Durham Business School in association with NatWest, 14.01.2002
  27. Durham BS (1998), “Managing and Learning in Tomorrow’s Growth Businesses”, Small Business Foresight - Small Business Foresight Bulletin Issue 8 1998, University of Durham Business School in Association with NatWest, 14.01.2002
  28. Dobson, Rick (1998), “Microsoft's Data-Access Directions”, Byte, Mar98, Vol. 23 Issue 3, p104K, 3p, 1 chart, 1 diagram, 1c, http://webnf2.epnet.com/fulltext.asp-ASP=JIPAIJICKEMELCKAMDBJFFNF?resultSetId=R00000002&hitNum=109&booleanTerm=microsoft%20access&fuzzyTerm=, 29.02.2002
  29. Erdoğan, Muammer (1987), “Sanayi İşletmelerinde Stokastik Kar Bütçeleri”, Dicle Üniversitesi Basımevi, Diyarbakır
  30. Eren, Erol (1979), “İşletmelerde Stratejik Planlama”, Yönetim ve Organizasyon Enstitüsü, İstanbul Üniversitesi İşletme Fakültesi, İstanbul
  31. Ertuna, İbrahim, Özer (1987), “Yöneticiler İçin Finans”, B/F/S Yayınları, İstanbul,
  32. Ertuna, İbrahim Özer (1982), “Maliyet Muhasebesi”, Araştırma, Eğitim, Ekin Yayınları, İstanbul
  33. Freeman, Eva (1997),“Turn Your Budgeting Operation Into A Profit Center”, Datamation, Barrington, Jan 1997
  34. Gene, Marks (2001), "Why Isn't Microsoft Access Your Accounting Database?”, Pennsylvania CPA Journal, Winter2001, Vol. 71 Issue 4, p10, 1p, Business Source Premier, http://webnf1.epnet.com/fulltext.asp-ASP=IGCDNKFBMENL KMNDCBGGA ACC?resultSetId=R00000003&h, 11.01.2002
  35. Gene, Marks (2000), “Financial Reporting Using Microsoft Access”, National Public Accountant, Jun2000, Vol. 45 Issue 4, p45, 5p, 12c, Business Source Premier , http://webnf1.epnet.com/ fulltext.asp-ASP=IGCDNKFBMENLKMNDCBGGAACC? resultSetId=R00000003&hit, 11.01.2002
  36. Greengard, Samuel (2002), “Electronic Bill Payment and Presentment”, www.budgethub.org/article_EBBP.htm, 14.01.2002
  37. Greengard, Samuel (1999), “Turning Knowledge Into Power”, Business Finance, http://businessfinancemag.com/archives/appfiles/Article.cfm?IssueID=336 ArticleID=13650&CurrChannel=11, 15.02.2002
  38. Griffith, Cary (1997), “ACCESS Software For Litigation Support”, Information Today, Nov97, Vol. 14 Issue 10, p13, 4p, 2bw, Academic Search Premier, http:// webnf1.epnet.com/fulltext.asp-ASP=IGCDNKFBMENLKMNDCBGGAACC?Result SetId =R00000003&hitNum=29&boolean, 15.06.2002
  39. Gürsoy, Ümmüşen (1985), “İşletmelerin Kar Planlaması ve Denetim Sürecinde Muhasebenin Rolü”, Bir Sanayi İşletmesinde Uygulama, Ç.Ü.Sosyal Bilimler Enstitüsü, Adana
  40. Haddleton, Guy (1998), “Budget Management Software: Ten Rules For Success”, Budget Management Software: 1996 Review and Forecast, (International Data Corporation, Dec 1996; Management Accounting, London, Mar 1998), http://www.cu.edu.tr, 20/01/2002
  41. Hassel, Lars, G.; Cunningham, Gary, M. (1996), “Budget Effectiveness In Multinational Corporations: An Amprical Test Of The Use Of Budget Controls Moderated By Two Dimensions Of Budgetary Participation Under High And Low Environmental Dynamism”, Management International Review, Germany ,July 1996 v36 n3 p5245(12) , http://www.cu.edu.tr, 20/01/2002,
  42. Hayes, David, C.; Hunton, James, E. (1999), “Choose The Database For You, Comparing The Three Leading Applications”, Journal of Accountancy, Jan99, Vol. 187 Issue 1, p67, 3p, 1c, http://webnf2.epnet.com/fulltext.asp-ASP=JIPAIJICKEMELCKAMDBJFFNF?resultSetId=R00000002&hitNum=67&booleanTerm=microsoft%20access&fuzzyTerm=, 28.02.2002
  43. Henderson, Ian(1997), “Does Budgeting Have To Be So Troublesome?”, Management Accounting (British), Oct 1997 v75 n9 p26, http://www.cu.edu.tr, 20/01/2002 
  44. homepages.tig.com (2002), “Performans Management”, http://homepages.tig.com.au/-bma/olap-erp.html, 20.01.2002
  45. Hollander, Geoffrey (1999), "Access 2000 Makes Its Move To The Web", InfoWorld, 06/21/99, Vol. 21 Issue 25, p84, 2p, 1c, http://webnf2.epnet.com/fulltext.asp-ASP=JIPAIJICKEMELCKAMDBJFFNF?resultSetId=R00000004&hitNum=4&booleanTerm=DE%20%22MICROSOFT%20Access%202000%20%28Computer%20software%29%22&fuzzyTerm=, 29.02.2002
  46. Hornyak, Steve (1998), “Budgeting Made Easy”, Management Accounting, Montvale, http://www.cu.edu.tr, 20/01/2002,
  47. Jenkins ,C., Gordon (1993), “Budgeting: Black Magic Or Red Ink? (Investigations)”, Security Management, July 1993 v37 n7 p97(2)   http://www.web5.infotrac.london.galegroup.com/itw/infomark/411/101/17660905w3/purl= rc1_GBIM_0_A_14362861&dyn9!xrn_41_0_,  19/04/2001,
  48. kellog.nwu.edu (2002),”The Organization as Stratejic Design”, http://www.kellog.nwu.edu/student/section/65_203/mors430/session17.doc 21/01/2002,
  49. Kırlıdoğ, Melih (2002), “Bütçe: Gerekli mi, Yararlı mı?”, http://www.active.net, http://www.makalem.com/, 19.06.2002
  50. Kotler, Philip ; Armstrong, Gary (1980), “Principles of Marketing”, Prentice Hall International Editions, Sixth Edition, USA
  51. Kruse, Mark, J. (1997), “Audit Power”, Internal Auditor, Feb97, Vol. 54 Issue 1, p16, 5p, http://webnf2.epnet.com/fulltext.asp-ASP=JIPAIJICKEMELCKAMDBJFFNF? resultSetId=R00000002&hitNum=145&booleanTerm=microsoft%20access&fuzzyTerm=, 04.03.2002
  52. Kyd, Charles, W. (1996), “Controlling The Cost Lag-Loop”, http://www.smartbiz.com/sbs /arts/kyd2.htm, 14.01.2002
  53. Langford, Bert (1997), “Five Steps Toward Better Budgeting”, The Magazine for Magazine Management, March 1997 v26 n3 p43, http://www.cu.edu.tr, 20/01/2002 
  54. Lau, Chong, M. (2002), “The Effects of Accounting Controls on Performance”, The University of Western Australia, www.af.ecel.uwa.edu.au1, 18.02.2002
  55. Leahy, Tad (1999), “Building Better Forecast”, Business Finance, Dec. 1999, http://businessfinancemag.com/archives/appfiles/Article.cfm?IssueID=336Article ID= 13652&CurrChannel=11, 15.02.2002
  56. Leahy, Tad (2000) 1, “Building High-Performance BI System”, Business Finance, Oct. 2000,  http://www.businessfinancemag.com/archives/appfiles/Article.cfm? IssueID=341& ArticleID= 13671&CurrChannel=11, 21/01/2002
  57. Leahy, Tad (2000) 2, “The Top 10 Consolidation and Reporting Pitfalls and How To Avoid Them”, Business Finance, http://www.businessfinancemag.com/ archives/appfiles/Article.cfm?, 21/01/2002
  58. Leahy, Tad (2000) 3, “Building a Unified Reporting System”, , Business Finance, Dec. 2000, http://www.businessfinancemag.com/archives /appfiles, 21/01/2002
  59. Leahy, Tad (2001) 1, “The Shift to Forecasting Overdrive”, Business Finance, Sep. 2001, http://www.businessfinancemag.com/archives/appfiles/Article.cfm? IssueID=339&ArticleID= 13669&CurrChannel=11, 21/01/2002
  60. Leahy, Tad (2001) 2, “Baby Steps Toward Better Budgets”, Business Finance, May. 2001, http://www.businessfinancemag.com/archives/appfiles/Article.cfm?, 21/01/2002 
  61. Leathy, Tad (2001) 3, “The Top Ten Traps of Budgeting”, Business Finance, Nov. 2001, http://www.businessfinancemag.com/archives/appfiles/Article.cfm? IssueID=355&Arti cleID= 13808&CurrChannel=0, 21/01/2002
  62. Lehman, Mark W. (1999), “Searching for Unusual Transactions”, Internal Auditor, Dec99, Vol. 56 Issue 6, p27, 3p, Academic Search Premier, http:// webnf1.epnet.com/fulltext.asp-ASP= IGCDNKFBMENLKMNDCBGGAACC? resultSetId =R00000003&hitNum= 13&booleanTerm=DE%, 14/03/2002
  63. Leuthold, Jim (1997), “Budget Accuracy: More Than Wishful Thinking”, Pulp & Paper, June 1997 v71 n6 p57, http://www.cu.edu.tr, 20/01/2002 
  64. makalem.com (2002) “Maliyet Yönetim Aracı Olarak Faaliyet Tabanlı Bütçeleme”, Haziran 2002, http://www.active.net, http://www.makalem.com/, 16.06.2002
  65. Malhotra, Yogesh (1995), “Relation Between IS Outsourcing & IS Productivity, A Conceptual Framework & Emprical Analysis”, Kat z Graduate School of Business, 13.03.2002
  66. Marcino, George, R. (2000), “Obliterate Traditional Budgeting”, Financial Executive, Nov 2000 v16 i6 p29, http://www.cu.edu.tr, 20/01/2002 
  67. McCooney, Marie (2002) 1, “Simplfy Sumary Reports With Pivot Tables”, Business Finance, http://www.businessfinancemag.com/archives/appfiles/Article.cfm? IssueID=304&Arti cleID= 13200&CurrChannel=0, 21/01/2002  
  68. McCooney, Marie (2002) 2, “Spreadsheet Hyperlinks Connect to The Web”, Business Finance, http://www.businessfinancemag.com/archives/appfiles/Article.cfm?, 21/01/2002 
  69. McKie, Steward (1998), “Access Accounting”, Controller Magazine, March. 1998, http://www.bfmag.com/archives/appfiles/Article.cfm?IssueID=90&ArticleID =433&CurrChannel=11, 18/02/2002, 
  70. McKie, Steward (1998), “Budgeting Beyond Spreadsheet”, Business Finance, Dec. 1998, http://www.businessfinancemag.com/archives/appfiles/Article.cfm?IssueID =107&ArticleID=4738, 21/01/2002, 
  71. McKie, Stewart (1999) 1, “Power Shopping at the Knowledge Mall”, Business Finance, Dec. 1999, http://businessfinancemag.com/archives/appfiles/Article.cfm? IssueID =336ArticleID=13651&CurrChannel=11, 15.02.2002
  72. McKie, Stewart (1999) 2, “Pumping Up Spreadsheet”, Business Finance, May. 1999, http://www.businessfinancemag.com/archives/appfiles/Article.cfm?, 21/01/2002
  73. McKie; Stewart (1999) 3, “OLAP of Luxury”, Business Finance, Sep. 1999, http://www.businessfinancemag.com/archives/appfiles/Article.cfm?IssueID=244&ArticleID=6240&CurrChannel=0, 10.01.2002
  74. McKie, Stewart (2001) 1, “Evaluating Budgeting Software”, Business Finance, May. 2001, http://www.businessfinancemag.com/archives/appfiles/Article.cfm? IssueID=72&ArticleID=4250, 21/01/2002  
  75. McKie; Stewart (2001) 2, “The Power of OLAP”, Business Finance, http://www.businessfinancemag.com/ archives/appfiles, 10.01.2002
  76. McLemore, Ivy (1999), “High Stakes Game”, Business Finance, May. 1999, http://businessfinancemag.com/archives/appfiles/Article.cfm?IssueID=154ArticleID= 5512&CurrChannel=11, 15.02.2002
  77. microsoft.com (2002), “Office 2000 ve BackOffice Entegrasyonu ile İş Değeri Oluşturmak”, http://www.microsoft.com/turkiye/partner/channelbiz/howto/sss.asp,  27.06.2002
  78. Morden, Tony (1993), “Business Strategy and Planning”, McGraw Hill Book Company Europe, London
  79. Moskowitz, Robert (1995), “Using Your Computer For Business Planning And Management”, http://www.smartbiz.com/sbs/arts/mos23.htm, 21/01/2002
  80. Ms Access Help (2002), “Microsoft Access Yardımcısı”, Microsoft Windows XP Professional, Sürüm; 5.1.2600 Yapı 2600, Microsoft Corporation
  81. Odabaşı, Mesut (1997), “Verimlilik Diye Diye”, Milli Prodüktivite Merkezi Yayınları, No:596, Ankara
  82. Reason, Tim (2000), “Building Better Budgets (Brief Article)”, CFO, The Magazine for Senior Financial Executives, Dec 2000 v16 i14 p91, http://www.cu.edu.tr, 20/01/2002 
  83. Reengard, Samuel (2000), “The Great Leap Forward”, Business Finance, http://www.businessfinancemag.com/archives/appfiles/Article.cfm?IssueID=339&ArticleID=13667&CurrChannel=11, 21/01/2002
  84. Robinson, Celeste (1996) 1, “Data Management Q&A.”, PC World, Aug96, Vol. 14 Issue 8, p262, 1p, 4c, Academic Search Premier, http://webnf1.epnet.com/fulltext.asp.ASP=IGCDNKFBMENLKMNDCBGGAACC?resultSetId=R00000003&hitNum=36&booleanTerm=DE%20%22MICROSOFT%, 04.03.2002
  85. Robinson, Celeste (1996) 2, “Data management Q & A.”, PC World, Jan96, Vol. 14 Issue 1, p284, 1p, 3c, Academic Search Premier, http:// webnf1.epnet.com/fulltext.aspASP=IGCDNKFBMENLKMNDCBGGAACC?resultSetId=R00000003&hitNum=40&booleanTerm=DE%20%22MICROSOF, 04.03.2002
  86. Robinson, Celeste; McCracken, Harry (1997), “ACCESS 97, Office's Database Gets Web-Friendly”, PC World, Feb97, Vol. 15 Issue 2, p118, 3/4p, 1c, http://webnf2.epnet.com/fulltext.asp-ASP=JIPAIJICKEMELCKAMDBJFFNF? resultSetId=R00000002&hitNum=147&booleanTerm=microsoft%20access&fuzzyTerm=, 04.03.2002
  87. Ross, Steven S.; Dyck, Timothy; Sanders, James; Graven, Matthew P.; Roubini, Jonathan (2001), "Getting to First Database”, PC Magazine, 10/16/2001, Vol. 20 Issue 17, p156, 9p, 4 charts, 1 diagram, 4c, http://webnf2.epnet.com/fulltext.asp-ASP=JIPAIJICKEMELCKAMDBJFFNF?resultSetId=R00000002&hitNum=7&booleanTerm=microsoft%20access&fuzzyTerm=, 29.02.2002
  88. Sammer, Joanne (1997), “Seven Ways to Build Better Budgets”, Controller Magazine, http://businessfinancemag.com/archives/appfiles/Article.cfm?IssueID=84 ArticleID= 4072&CurrChannel=11, 15.02.2002
  89. Sarıaslan, Halil (1994), “Yatırım Projelerinin Hazırlanması ve Değerlendirilmesi”, Turhan Kitabevi, Ankara
  90. Savin, Jerald; Silherg, David, Fearon(2000), “Trends in Financial Systems”, Journal of Business Strategy, May 1999 v20 i3 p40, http://www.cu.edu.tr, 20/01/2002 
  91. Smith, H., Lawrance (1996), “Accountability in PR: Budget and Benchmark”, Public Relations Quarterly, Spring 1996 v41 n1 p15, http://www.cu.edu.tr, 20/01/2002,   
  92. Socka, George (1994), “Access Data With Microsoft Access.”, CMA Magazine, Sep94, Vol. 68 Issue 7, p6, 2p, Business Source Premier, http://webnf1.epnet.com/fulltext.asp-ASP= IGCDNKFBMENLKMNDCBGGAACC? resultSetId =R00000003&hitNum=54&booleanTerm=DE%20%22MI, 14/02/2002
  93. Strassman, Paul, A. (1997), “40 Years Of It History”, Datamation Magazine,  Oct. 1997, v43 n10 p80(6), http://web2.infotrac.london.galegroup.com/itw/infomark/803/990/17660237e3purl= rc1_GBIM_0_A19799758&dyn=3!xrn_16_0_A19799758&sw_aep=cukurovau2001, 11.03.2001
  94. Tak, Bilçin (2002), “Stratejik Planlama Sürecindeki Aksaklıklar ve Çözüm Önerileri”, http://iktisat.uludag.edu.tr/dergi/2/bilcin/bilcin.html, 16.06.2002
  95. tepum.com.tr (2002), “Rapor Otomasyonu”, http://www.tepum.com. tr/raporlama.htm, 11.03.2002
  96. Tuller, W., Lawrance (1994), “Cash Flow Forecasting Comprises Eight Elements”, Small Business Valuation Book, Published by Bob Adams Inc., http://www.smartbiz.com/sbs /arts/sbv2.htm, 14.01.2002
  97. Uslu, Zeki (1998), “Yatırım Projelerini Değerlendirme Yöntemleri”, Nobel Kitabevi, Adana
  98. uytes.com.tr (2002), “Orim Cam Sanayi”,  http://www.uytes.com.tr/, 17.01.2002
  99. Vere, Jim (2001) 1, ”Ten Ways to Improve Your Planning and Forecasting Abilities”, St Petersburg Financial Writer, http://www.budgethub.org/article_10ways.htm, 20/02/2001
  100. Vere, Jim (2001) 2, ”Ten Ways To Improve Your Planning And Forecasting Abilities II”, St Petersburg Financial Writer, http://www.budgethub.org/article_JimVereII.htm, 20/02/2001
  101. Welsch, Glen A. ( 1978), “İşletme Bütçeleri, Kar Planlaması ve Kontrolü”, Ayyıldız Matbaası, 3. Baskı, Ankara
  102. West, Robert, N.; Snyder, Amy, M. (1997), “How to Set Up a Budgeting and Planning System, (Penn Fuell Gas Inc), (Cover Story)”, “Management Accounting (USA)”, Jan 1997 v78 n7 p20, http://www.cu.edu.tr, 20/01/2002 
  103. Weston, J. Fred ; Brigham, Eugene F. (1981), “Managerial Finance”, The Dryden Press, Hinsdale, Illinois
  104. Whiting, Rick (2000) 1, “Stratejik Planning – Budgets Come Alive”, Internetweek,  Manshasset; Oct 2 2000, http://www.iweek.com, 24.02.2002
  105. Whiting, Rick (2000) 2, “Budget Planning: The Next Generation”, “Informationweek”, Manhasset, Sept. 25, 2000, , http://www.iweek.com, 24.02.2002
  106. Willet, Shawn 1998, “Microsoft Offers Access Option”, Computer Reseller News, 1998, Issue 815, p186, http://webnf2.epnet.com/fultext.asp-ASP_JIPAIJICKEMELCKAMDBJFFN?RESULTsETıD_r00000002&HİTNUM=74BOOLEANtERM_Microsoft%20access&fuzy, 28.02.2002
  107. Wong, Regan, A. (1998), “Software Systems for Planning & Budgeting: An Overview”, Bank Accounting & Finance, Summer98, Vol.11 Issue4, p37, 4p, 3diagrams, 2 graphs; Item Number: 950509; Database: Academic Search Fultext Elite, http://www.cu.edu.tr, 20/01/2002,   
  108. Yalkın, Yüksel Koç. (1989), “Yönetim Aracı Olarak İşletme Bütçeleri”, Turhan Yayınevi, 3. Baskı, Ankara
  109. Yegulalp, Serdar (1997), "The Programmer's Database Gets Even Better", Windows Magazine, Jun97, Vol. 8 Issue 6, p141, 2p, 1 chart, 1c, http://webnf2.epnet.com/fulltext.asp-ASP=JIPAIJICKEMELCKAMDBJFFNF? resultSetId=R00000002&hitNum=134&booleanTerm=microsoft%20access&fuzzyTerm=, 29.02.2002
  110. Zikmund, William G. (1994), “Exploring Marketing Researh”, The Dryden Press, Harcourt Brace College Publishers, Orlando